Japonia – Nagoya
Nagoya znajduje się na północ od Kioto i jest pierwszym przystankiem na drodze ekspresu Shinkansen do Tokio. Najciekawsze turystycznie obiekty to jedno z największych na świecie planetarium i przedziwny zamek.
W mieście znajdują się nie jedno, ale dwa muzea motoryzacji zorganizowane przez firmę Toyota.
Muzeum Samochodowe Toyoty znajduje się na przedmieściach Nagoya, należy pojechać metrem na koniec linii i potem jeszcze kilka przystanków koleją podmiejską. Przy wejściu do muzeum stoi replika pierwszego samochodu firmy Toyota: Toyoda AA. Ocalał prawdopodobnie tylko jeden egzemplarz tego modelu, który znajduje się obecnie w Louwman Museum w Hadze.
Samochód nazywał się wtedy Toyoda, gdyż takie nazwisko nosił założyciel firmy. Przez jakiś czas samochody firmy sprzedawano pod marką Toyopet, aż wreszcie zdecydowano się nazwę Toyota. Nazwy te zresztą zostały wyłonione w konkursie publicznym.
Muzeum prezentuje wiele samochodów z różnych epok rozwoju motoryzacji, są to samochody amerykańskie, europejskie i japońskie. Poniżej pokażę drobną część zasobów muzeum, w szczególności pominąłem samochody sportowe.
Na pierwszym piętrze zaraz przy schodach stoi replika pierwszego znanego samochodu Benza - Motorwagen. Z tyłu widać duże koło zamachowe, używane też do rozruchu silnika. Zdaje się, że oryginał się nie zachował, gdyż został przez konstruktora przerobiony.
Dwa piętra muzeum zapełnione są samochodami, wiele z nich rzadko spotykanych, wiele też są w jakimś sensie przełomowe w historii motoryzacji.
Tak wygląda fragment jednego z pięter.
Można obejrzeć Forda Model T w kolorze czerwonym – tylko przez pewien czas te pojazdy oferowano w kolorze czarnym i żadnym innym. Obok kontrastowo Rolls-Royce Silver Ghost, parowy Stanley Steamer i kilka małych samochodów, w tym trójkołowy Morgan Aero z 1932 roku.
Warto zwrócić uwagę na luksusowy samochód Daimler 45 Nad kołem kierownicy znajdują się dodatkowe dźwignie do sterowania silnikiem, jedna z nich pozwalała w czasie jazdy regulować wyprzedzenie zapłonu. Układ wnętrza też jest ciekawy.
Obok luksusowy samochód Hispano-Suiza 32CV H6B z 1928 roku.
W powieściach Cliva Cusslera główny bohater – Dirk Pitt ma kolekcję zabytkowych, ale jeżdżących samochodów. Wśród nich występuje Duesenberg. Oto on, luksusowy model J.
Datsun Model 11 Phaeton z 1932 roku, jeden z pierwszych japońskich samochodów oraz Toyota Corolla z 1966 roku, pierwszy model o tej nazwie. O ileż to jest mniejsze od współczesnej Corolli, zwłaszcza kombi!
Chevrolet Master z lat 30. montowany był m. in. w Warszawie. Z uwagi na niską cenę miał sporą szansę na dominację na polskim rynku, w czym jednak przeszkodziła wojna. Montowany był także w Osace.
W Niemczech w końcu lat 30. przygotowano samochód "ludowy" o nazwie Kdf Wagen. Miał być dostępny dla każdego, kto uskłada odpowiednią sumę przy wpłatach co tydzień, przy czym taka wpłata była akceptowalna dla robotnika wykwalifikowanego. Pierwsze dostawy samochodów dla oszczędzających były przewidziane na styczeń 1940 roku, ale z powodu wojny się nie odbyły. Model ten po wojnie produkowano długie lata pod powszechnie znaną marką Volkswagen.
Mimo wojny i przestawienia produkcji na wersje wojskowe nadal produkowano ten samochód, chociaż w znikomych ilościach. Egzemplarz z muzeum pochodzi z 1942 roku. Oszczędzanie na książeczkach samochodowych było kontynuowane, ale samochody otrzymywali wyłącznie wysoko uprzywilejowani działacze.
Obok wojskowy jeep (ten egzemplarz wyprodukowany przez Forda na licencji) oraz Tatra 87 z charakterystycznymi trzema reflektorami z przodu. Jest to poprzednik znanej Tatry 603.
Po wojnie w wielu kraju produkowano małe samochody, niekiedy trójkołowe, z silnikami motocyklowymi. W Japonii wprowadzono kategorię Kei-car. W przepisach określono maksymalne rozmiary i pojemność silnika, które pozwalały na uzyskanie przywilejów podatkowych. W połowie lat 50. zwiększono pojemność silnika do 360 ccm, co pozwoliło wielu producentom stworzyć małe samochody, nadające się jednak do użytku. Osiągano moce tych małych silników od 15 KM do całkiem przyzwoitych 31 KM w Hondzie.
Obecnie w Japonii produkuje się kei-car tylko w postaci prostopadłościennych samochodów dostawczych i jest ich na ulicach sporo.
W muzeum są wystawione następujące samochody tej kategorii: Suzuki Suzulight SL (lata 55-59), Subaru 360 K111 (lata 58-70), Mazda R360 KRBB (lata 60-66), Mazda Carol KPDA (lata 62-70) Suzuki Fronte 360 (lata 1967-70), Honda N360 (lata 1967-71).
W muzeum znajduje się tabela porównująca historyczne ceny samochodów. Po prawej stronie cena w dzisiejszych jenach przeliczona z uwzględnieniem płac, nad tą ceną kwota w złotych według kursu z 2025 roku.
Z nowości wystawiono elektrycznego Nissana Leaf z 2011 roku i Toyotę Mirai napędzaną prądem uzyskanym z wodorowych ogniw paliwowych.
Przy wyjściu z muzeum, już za sklepikiem muzealnym ustawiony do dyspozycji turystów samochód Swift 9HP z Coventry. Potwierdzam – skórzana kanapa jest całkiem wygodna. A sklepik raczej drogi.
Muzeum Wspomnieniowe Toyoty Przemysłu i Techniki mieści się prawie w centrum miasta. Przy jednym z wejść można oglądać robota grającego skrzypcach. Niestety nagrywałem film przez szybę i dźwięk się nie złapał. Ale on naprawdę grał.
Można obejrzeć najstarsze narzędzia włókiennicze, prototyp silnika do roweru, dawne metody odlewania stali i projektowania nadwozia.
Z rzeczy bardziej współczesnych: Toyota Prius w przekroju, Toyopet Crown (pierwowzór Toyoty Crown), wynik testów zderzeniowych.
W muzeum cała sekcja pokazuje różne etapu produkcji samochodów we współczesnej fabryce. Na filmie demonstracja montażu nadwozia.
Planetarium, o którym wspominaliśmy jest częścią muzeum nauki. Znów jest to muzeum, którego adresatem jest młodzież szkolna – oferuje liczne doświadczenie i dla mnie nie było zbyt interesujące.