Koncert (skrzypce i fortepian)

KONCERT NA WYDZIALE MIM
czwartek, 18 marca 2010 godzina 16.00
Michał Pękała - skrzypce
Katarzyna Glensk - fortepian

Ottorino Respighi – opracowanie na skrzypce i fortepian Sonaty A. Vivaldiego D-dur op 13 nr 6, części:
1. Moderato
2. Allegro moderato
3. Largo
4. Vivace

Jan Sebastian Bach - Partita nr 3 E-dur BWV 1006, części:
1. Gavotte en Rondeau,
2. Menuet I & II,
3. Bourée,
4. Gigue

Niccolo Paganini - Kaprysy op. 1 nr 6 g-moll i nr 13 B-dur, na skrzypce solo

Max Bruch - Koncert skrzypcowy op. 26 nr 1 g-moll, części:
1. Einleitung. Allegro moderato
2. Adagio
3. Finale. Allegro energico

Henryk Wieniawski - Scherzo-tarantella g-moll op 16

O kompozytorach:

Ottorino Respighi (1879 – 1936) kompozytor włoski, muzykę studiował w Bolonii, następnie w Petersburgu u N. Rimskiego-Korsakowa i u M. Brucha w Berlinie. W latach 1003 – 1908 występował jako skrzypek i altowiolista w kwintecie. Od 1913 r. był do końca życia profesorem Accademia di S. Cecilia w Rzymie. Należał do głównych postaci muzyki włoskiej początku XX w. Zasłynął jako twórca różnorodnych form muzycznych, wokalnych, orkiestrowych, kameralnych, scenicznych, organowych, jak również transkrypcji dzieł wielkich kompozytorów, m.in. A. Vivaldiego. Był szczególnym miłośnikiem starej muzyki włoskiej, której wiele dzieł opracował w stylu przez siebie stworzonym. Światowy rozgłos przyniosły mu głównie poematy symfoniczne.

Johann Sebastian Bach (1685 - 1750) kompozytor niemiecki. Muzyka jego jest syntezą dorobku minionych epok, ale jednocześnie przygotowuje nowe prądy, zwłaszcza romantyzmu. Obejmuje niemal wszystkie gatunki wokalne i instrumentalne późnego baroku. Ciekawe, że dla jego współczesnych był tylko dobrym organistą i pedagogiem, a jako twórca - na dość dalekich miejscach wśród kompozytorów. Przyczynił się do tego zapewne kult Haendla, ale też paradoks: według ówczesnych przekonań, nowe jest zawsze lepsze od tego co było dawniej (Bach sumuje dorobek poprzedników!), a z drugiej strony nowatorstwo Bacha przerosło ówczesne zdolności percepcyjne. Jego "odkrycie" nastąpiło w XIX w., kiedy Feliks Mendelssohn Bartholdy odnalazł (u rzeźnika?) partyturę Pasji wg. św. Mateusza i doprowadził do jej wykonania w 1829 r. (100. rocznica prawykonania). Katalog dzieł, tzw. Bach-Werke Verzeichnis (BWV) zawiera 1120 tytułów. Partita E-dur BWV 1006 powstała w 1720 r.

Niccolo Paganini (1782-1840) włoski skrzypek i kompozytor, urodził się w Genui, zmarł w Nicei. Jeden z najwybitniejszych wirtuozów skrzypcowej sztuki wykonawczej. Publiczne występy zaczął w wieku 12 lat. Uwolniwszy się od opieki despotycznego ojca, rozpoczął samodzielne koncertowanie w wielu włoskich miastach. Odbywał liczne podróże muzyczne odnosząc wielkie sukcesy. Koncertował m.in. z K. Lipińskim (1790 - 1861) – polskim wirtuozem skrzypiec, uważanym także we Włoszech za równego Paganiniemu. Prowadził przy tym dość awanturniczy tryb życia, popadając w różne kłopoty (gry hazardowe!). Niezwykłą sprawność techniczną Paganiniego niektórzy przypisywali jego szarlatanerii, a nawet wpływowi „sił piekielnych”. Był m.in. w Warszawie, gdzie słyszał go Chopin. Grał głównie własne utwory, z których największe znaczenie mają 24 Kaprysy op. 1 na skrzypce solo, powstałe ok.1805 r. Kilka z nich (6?) przerobili na fortepian Liszt i Schumann.

Max Bruch (1838 - 1920) niemiecki kompozytor i dyrygent, uczeń F. Hillera (teoria muzyki i kompozycja), K. Reineckego i F. Breununga (fortepian). W wieku lat 14 skomponował swoją pierwszą symfonię – wykonaną w 1852 r i otrzymał stypendium, które umożliwiło mu studia w Kolonii. Pierwszą operę (pt. Scherz, List und Rache z librettem na podstawie utworu Goethego) stworzył 6 lat później, kiedy przyjął też posadę nauczyciela muzyki w Kolonii. W 1862 przeniósł się do Mannheim gdzie wystawiona została jego opera romantyczna Lorerey – zbliżył się wtedy do stylistyki dzieł Wagnera (paradoksalnie, w okresie III Rzeszy był kompozytorem zakazanym z powodu domniemanego pochodzenia żydowskiego). W latach 1890 – 1911 był profesorem berlińskiej Academy of Arts. Oprócz oper tworzył wielkie dzieła na chór z orkiestrą, (oratoria, kantaty), pieśni, 3 koncerty skrzypcowe wśród których największą popularność zdobył wykonywany dziś Koncert skrzypcowy g-moll (stworzony w latach 1865-67) i koncerty na inne instrumenty.

Henryk Wieniawski (1835-1880) polski kompozytor i skrzypek, urodzony w rodzinie żydowskiej w Lublinie. Muzyki uczył się początkowo w Lublinie, a w 1843 r. został przyjęty do Konserwatorium Paryskiego, które ukończył z pierwszą lokatą w 1846 r. (studia teoretyczne uzupełniał potem przez rok też w Paryżu). Po 10-ciu latach występów w różnych krajach, osiadł w jako solista dworu carskiego w Petersburgu, gdzie ponadto prowadził klasę skrzypiec w Konserwatorium Petersburskim. W latach 1872 -1874 odbył tournée koncertowe w Ameryce Północnej z Antonim Rubinsteinem. W latach 1875 -1877 był profesorem gry skrzypcowej w Brukseli, a następnie powrócił do działalności koncertowej. Występował w wielu krajach i wszędzie spotykały go owacje i zaszczyty. Został członkiem Akademii Sztuk Pięknych w Sztokholmie, w Danii otrzymał order Daneborga, w Petersburgu order Św. Anny - obydwa b. wysokie odznaczenia - by wymienić tylko niektóre. Dwie ostatnie podróże koncertowe odbył po Niemczech i Rosji, ale wtedy już cierpiał na silną astmę i chorobę serca. Zmarł na atak serca w marcu 1880 r. w jednym z moskiewskich pałaców, a pochowany został w kwietniu w Warszawie na cmentarzu powązkowskim. Dzięki wirtuozerii swej gry Wieniawski uważany był za następcę Paganiniego, którego znaczący wpływ sprawił, że wiele utworów komponował w tzw. stylu brillant, choć ma w swym dorobku również dzieła o charakterze lirycznym. Kompozycje swe tworzył najczęściej z myślą własnym jej wykonywaniu. Skomponował m.in. 2 koncerty skrzypcowe, 2 polonezy, 4 mazurki, 2 kujawiaki, Legendę (utwór liryczny, dość rozpowszechniony), Fantazję koncertową (w stylu brillante) na tematy z "Fausta" Gounoda, Etiudy-Capriccia (z towarzyszeniem drugich skrzypiec), Scherzo-Tarantelę (1856 r.), w sumie ponad 50 utworów, w tym ok. połowy (dlaczego?!!) nieopublikowanych i bez opusów.

O wykonawcach:

Michał Pękała ur. 6 III 1987 w Stalowej Woli, tam też uczęszczał do w Państwowej Szkoły Muzycznej im Ignacego Jana Paderewskiego - pierwszego stopnia w klasie Elżbiety Brzeżowskiej (1994-2000) oraz II stopnia w klasie mgr Małgorzaty Chojnackiej(2000-2004). W 2006 r podął studia informatyczne na wydziale MIM UW (obecnie IV rok). W 2008 r przyjęty do piątej klasy Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia im Józefa Elsnera w Warszawie. Uczy się pod kierunkiem prof. Anny Wódki-Janikowskiej.

Katarzyna Glensk koncertuje jako solistka i kameralistka. Występowała na estradach Polski, Niemiec, Anglii, Włoch, Grecji, Czech oraz Rosji. W roku 2000 została stypendystką Międzynarodowego Kursu Muzycznego w Dartington (Wielka Brytania), zaś od września 2001 Trynity College of Music w Londynie. W tym czasie została laureatką konkursów The Chopin Prize, L. Smith Duo Prize oraz E.Schumann Duo Prize for Lieder. Artystka odbyła liczne koncerty, ważniejsze z nich to m.in. reprezentacja Polski podczas Dni Europejskich, organizowanego przez Instytut Spraw Zagranicznych w Londynie, koncerty w St. Alfege Church, Greenwich Chapell w Londynie oraz w St. Edmund’s Hall w Oxfordzie. We wrześniu 2002 roku zadebiutowała w słynnym St. Martin-in-the-Fields. Londyńskie sukcesy poprzedziła pierwsza nagroda na VII Międzynarodowym Konkursie Duetów Kameralnych im. L. Janačka w Brnie. W 1994 roku rozpoczęła studia w Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie w klasie fortepianu prof. Bronisławy Kawalla oraz kameralistyki prof. Mai Nosowskiej. W latach 1999 – 2000 kontynuowała naukę na studiach podyplomowych u prof. Jana Ekiera oraz prof. Bronisławy Kawalla. Oprócz recitali i konkursów zagranicznych w dorobku pianistki znajdujemy liczne koncerty w Warszawskim Towarzystwie Muzycznym, współpracę z Estradą Kameralną Filharmonii Narodowej w Warszawie oraz koncert z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Opolskiej.