Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego

Kraków 1927 z. 1

Sprawy Towarzystwa

I. Statut polskiego Towarzystwa Językoznawczego, przyjęty do wiadomości przez Województwo w Krakowie pismem z 16 lutego1925, nr 1898/1/pr

Nazwa.

1. Towarzystwo nosi nazwę: Polskie Towarzystwo Językoznawcze.

Siedziba.

2. Siedzibą Towarzystwa w znaczeniu prawnem jest Kraków.

Cel.

3. Celem Towarzystwa jest przyczyniać sie do rozwoju wiedzy językoznawczej.

4. Do osiągnięcia swego celu zmierza Tow. przez:

a) podejmowanie i popieranie wdawnictw naukowych, nakładem własnym w całości lub częściowo, albo też nakładem obcym a pod swoją odpowiedzialnością za stronę naukową,

b) podejmowanie i popieranie badań językoznawczych,

c) ułatwianie i podtrzymywanie stosunków łączności wśród swych członków, jako też ich stosunków z zagranicą,

d) urządzanie zjazdów, posiedzeń i odczytów naukowych.

Członkowie.

5. Członkiem Towarzystwa może być osoba pełnoletnia sprzyjająca celom Tow. Zgłoszenia należy nadsyłać na ręce sekretarza. Przyjęcia dokonywa Zarząd na wniosek pisemny, uzasadniony, podpisany przez co najmniej dwóch członków Tow. Głosowanie jest tajne; do przyjęcia wymagana jest bezwzględna większość głosów całego Zarządu, w razie równości rozstrzyga przewodniczący.

6. Członkowie są a) zwyczajni, b), wspierający, c) honorowi, d) zagraniczni, e) dożywotni.

ad a) Zwyczajnym jest każdy członek przyjęty przez Zarząd (par. 5), o ile uiszcza wkładkę roczną, w wysokości obowiązującej.

ad b) Członek wspierający różni się od zwyczajnego tem, że płaci wkładkę roczną wyższą co najmniej dwa razy.

ad c) Członkiem honorowym jest osoba wybitnie zasłużona wobec Towarzystwa lub jego celów, wybrana przez Walne Zgromadzenie na wniosek Zarządu jak w 5. Wniosek powinien być podany do wiadomości członków Zarządu przynajmniej na 2 tygodnie przed głosowaniem i zapowiedziany, bez podania nazwiska, w ogłoszeniu zwołującem Walne Zgromadzenie. Członek honorowy nie jest zobowiązany do płacenia wkładki.

ad. d) Członek zagraniczny różni się od krajowych brakiem prawa wyboru (par. 7) i głosowania.

ad. e). Członkiem dożywotnim jest honorowy zawsze, a inni wtedy, jeżeli uiszczą jednorazową wkładkę co najmniej dwudziestopięciokrotnie wyższą niż obowiązująca w danym roku.

Prawa członków.

7. Członkowie Towarzystwa mają prawo:

a) otrzymywać wydawnictwa Towarzystwa bez osobnej dopłaty albo po zniżonej cenie, zależnie od postanowień Zarządu,

b) brać udział w urządzanych przez Tow. zjazdach, posiedzeniach i odczytach,

c) brać udział w obradach Zgromadzenia Walnego, przy czem członkowie krajowi mają prawo czynnego i biernego wyboru do Zarządu oraz do komisji rawizyjnej i prawo głosowania,

d) występować do Zarządu z wszelką inicjatywą.

Zgromadzenie Walne

8. Najwyższą władzą Towarzystwa jest Zgromadzenie Walne jego członków, które może być zwyczajne lub nadzwyczajne.

9. Zgromadzenie Walne zwyczajne obraduje raz do roku na wiosnę, w związku ze zjazdem naukowym w miejscowości wyznaczonej przez Zarząd i podanej do wiadomości członków pisemnie lub przez dzienniki, co najmniej na ½ miesiąca wcześniej.

10. Zgromadzenie Walne Zwyczajne:

a) omawia sprawozdanie Zarządu za ostatni rok administracyjny,

b) głosuje nad wnioskiem komisji rewizyjnej o udzielenie Zarządowi absolutorium za jego działalność w ciągu ostatniego roku (większość zwykła),

c) wybiera członków Zarządu w ilości przepisanej (par. 12) zwykłą większością,

d) wybiera trzech członków komisji rewizyjnej na przeciąg dwu lat zwykłą większościa,

e) obraduje nad wnioskami Zarządu, przyczem do zmiany statutu trzeba 2/3 głosów.

Do ważniości uchwał potrzebna jest obecność ¼ członków Towarzystwa: w drugim terminie Walne Zgromadzenie jest ważne bez względu na komplet.

11. Zgromadzenie Walne nadzwyczajne zwołuje w razie potrzeby Zarząd, wyznaczając miejscowość i zawiadamiając członków jak w par. 9. Zarząd zobowiązany jest zwołać Zgromadzenie Walne nadzwyczajne na wniosek pisemny, szczegółowy, podpisany co najmniej przez 1/5 członków Towarzystwa. Zgromadzenie takie winno być zwoływane do dwóch miesięcy od wpłynięcia wniosku, nie licząc jednak letnich wakacyj, a członkowie powiadomieni o ½ miesiąca naprzód.

Zarząd.

12. Zarząd Towarzystwa składa się z 9-u członków, w tem przewodniczący, jego zastępca, sekretarz i skarbnik. Zarząd konstytuuje się sam z pośród swoich członków, wybranych przez Walne Zgromadzenie. Członków Zarządu wybiera się na trzy lata, ale co roku ustępuje trzech, wyznaczonych losem na ostatniem posiedzeniu administracyjnem Zarządu przed Walnem Zgromadzeniem zwyczajnem z pośród sześciu dawniejszych członków. W razie nieotrzymania absolutorjum ustępuje cały Zarząd. Członek ustępujący nie może być ponownie wybrany na najbliższy rok. Pierwszy Zarząd tymczasowy wybierają założyciele, podpisani na prośbie do władz państwowych o zatwierdzenie statutu. Zarząd tymczasowy winien zwołać pierwsze Walne Zgromadzenie w pierwszym terminie wiosennym od przyjęcia statutu do zatwierdzającej wiadomości. Członkowie jego mogą być ponownie wybrani.

13. Członkowie Zarządu mogą zamieszkiwać stale poza siedzibą Towarzystwa. W razie potrzeby Zarząd wyznacza delegata w siedzibie Towarzystwa.

14. Zarząd Towarzystwa kieruje jego działalnością, wynikającą z par. 4, przyjmuje członków w myśl par. 5 i 6; zarządza majątkiem Towarzystwa (par. 17); rosztrzyga spory wśród członków Towarzystwa, wynikłe ta tle ich czynności w obrębie Tow. (zob. jednak par. 15). Posiedzenia administracyjne Zarządu odbywają się przynajmniej raz na trzy miesiące, prócz wakacyj, w miejscu wyznaczonem przez przewodniczącego; członków Zarządu należy zawiadomić do tygodnia przed posiedzeniem. Zarząd może poruczyć członkom swoim lub członkom Towarzystwa (odpowiedzialnym wówczas przed Zarządem) prowadzenie wydawnictw stałych lub doraźnych, oraz wszelkie inne prace wynikające z par. 4. Zarząd może mianować delegatów z pośród członków krajowych lub zagranicznych, oraz powoływać do bytu koła miejscowe, jedne i drugie odpowiedzialne za swą działalność przed Zarządem, bez prawa odwoływania się do Walnego Zgromadzenia, przed którem są reprezentowani przez Zarząd. Do ważności uchwał Zarządu jest potrzebny komplet przynajmniej 5, zwykła większość głosów. Regulamin swych posiedzeń administracyjnych układa i uchwala sam Zarząd; do zmiany jego trzeba 2/3 głosów.

Sprawy bieżące załatwia prezydium Zarządu.

Spory.

15. Spory wśród członków Towarzystwa, wynikłe ta tle działalności Towarzystwa, rozstrzyga Zarząd. Jeżeli jednak choćby jedną ze stron jest członek Zarządu, wtedy obie strony wybierają po dwu arbitrów, a ci razem superarbitra. Spory między członkami a całym Zarządem rosztrzyga Walne Zgromadzenie.

Przedstawicielstwo na zewnątrz.

16. Przedstawicielami Towarzystwa na zewnątrz są: przewodniczący, lub w danym razie zastępca, i sekretarz, którzy też podpisują wszelkie pisma i obwieszczenia, pochodzące od Towarzystwa.

Majątek.

17. Majątek Towarzystwa słada się:

a) z wkładek członkowskich, przyczem wkładki członków tworzą kapitał żelazny, wszelkie zaś inne mogą być w całości wydane na potrzeby bieżące,

b) z dochodów, z wydawnictw i odczytów,

c) z datków dobrowolnych na cele ogólne Towarzystwa, albo na pewien cel określony,

d) z zasiłków publicznych,

e) z zapisów, legatów, fundacyj.

Rozwiązanie

18. W razie rozwiązania Towarzystwa majątek jego:

a) przechodzi na Polską Akademię Umiejętności z tem, żeby go zużyła na cele, którym Towarzystwo służyło (par. 3, 4),

b) w razie nieistnienia Akademii zostanie oddany w depozyt sądowi w miejscu siedziby Towarzystwa z tem, żeby go przekazał towarzystwu o celach identycznych (par. 3, 4) i prowadzonemu przez Polaków.

19. Rozwiązać Towarzystwo można tylko na Zgromadzeniu Walnem, na zgóry zapowiedziany wniosek Zarządu, lub 9-u członków , większością ¾ głosów, w obecności co najmniej połowy członków Towarzystwa. W razie niemożności dojścia do skutku takiego Walnego Zgromadzenia może się to stać za pisemną zgodą 2/3 członków Towarzystwa.

Sprawozdanie z I walnego zebrania członków P.T.J.

Walne zebranie organizacyjne Polskiego Towarzystwa Językoznawczego odbyło sie we Lwowie 31 maja 1925 r. W obradach brało udział 23 osób z różnych stron Polski.

Zebranie otworzył prof. T. Lehr-Spławiński i, powitawszy gości w imieniu sfer naukowych Lwowa, zaproponował powołanie na honorowego prezesa zebrania. prof. J. Baudouina de Courtenay, na czynnego przewodniczącego prof. J. Rozwadowskiego, na sekretarza zaś prof. J. Janowa. Propozycję przyjęto jednomyślnie.

Prof. Rozwadowski, obejmując przewodnictwo, skreślił pokrótce historię zabiegów koło zorganizowania Towarzystwa na tle stosunków, jakie zapanowały w pierwszych latach po odrodzeniu Rzeczypospolitej.

Do Zarządu Towarzystwa wybrani zostali: T. Kowalski, J. Łoś, J. Rozwadowski i S. Wędkiewicz z Krakowa, T. Lehr-Spławiński ze Lwowa, A. Kleczkowski i M. Rudnicki z Poznania, W. Porzeziński i S. Szober z Warszawy. Do komisji rewizyjnej wybrani zostali: P. Jaworek, Z. Klemensiewicz i K. Nitsch, wszyscy z Krakowa.

Wysokość składki członkowskiej ustalono na 24 zł. rocznie.

Postanowiono wydawać Biuletyn Towarzystwa mający się zajmować przedewszystkiem ogólnemi zagadnieniami językoznawstwa. Wybór komitetu redakcyjnego przekazano Zarządowi Towarzystwa (który na pierwszem swem posiedzeniu zaprosił do pracy redakcyjnej K. Nitscha, W. Porzezińskiego, J. Rozwadowskiego i S. Wędkiewicza). W

W sprawie zjazdów Towarzystwa uchwalono, aby główne problematy, które mają być poruszone na następnym zjezdzie, ustalać na 3-4 miesiące przed terminem zjazdu. Jako główny temat dyskusji na następnym zjeździe, zgodnie z propozycją przewodniczącego, przyjęto zagadnienia, związane z t.zw. idealizmem i pozytywizmem w językoznawstwie.

Na tem zakończono część administracyjną i przystąpiono do naukowej.

Prof. R o z w a d o w s k i informował o przebiegu obrad, które odbyły się na międzynarodowym zjeździe w Kopenhadze w sprawie ustalenia wszechświatowej transkrypcji fonetycznej.

Prof. P o r z e z i ń s k i wygłosił referat „Locativus singularis w języku litewskim” Prelegent przedstawił różne próby wyjaśnienia formy loc. sing. w języku litewskim i na podstawie niedikładności w ich tłumaczeniach wykazał, że błędy te wynikły z niedość gruntownego wgłębienia się w procesy rozwoju odrębnych dialektów litewskich. Prelegent wyciągnął stąd wniosek, że każdy lingwista powinien posiadać przynajmniej w zakresie jednej grupy językowej dokładne wyszkolenie dialektologiczne.

Nad obu referatami wywiązała się ożywiona dyskusja.

Członkowie Towarzystwa w r. 1926

Appel Karol, Warszawa

Baudouin de Courtenay Jan,

Warszawa Maślak Tomasz, Biała Podlaska

Moszyński Kazimierz, Kraków

Benni Tytus, Warszawa Nitsch Kazimierz, Kraków

Birkenmajer Józef, Warszawa Obrębska Antonina, Kraków

Bruchnalski Wilhelm, Lwów Oesterreicher Henryk, Kraków

Chomiński Olgierd, Wilno Ostrębski Jan, Wilno

Dollmayr Wiktor, Lwów Papaj Jan, Leśna Podlaska

Doroszewski Witold, Warszawa Passendorfer Artur, Lwów

Dyboski Roman, Kraków Paulisz Zygmunt, Kalisz

Gaertner Henryk, Lwów Piekarski Kazimierz, Kraków

+ Gawroński Andrzej, Lwów Porzeziński Wiktor, Warszawa

Glixelli Stefan, Wilno Rozwadowski Jan, Kraków

Gubrynowicz Bronisław, Rudnicki Mikołaj, Poznań

Warszawa Rytarowska Marja, Lwów

Handel Jakób, Lwów Schultheiss Tassilo, Poznań

Janów Jan, Lwów Słoński Stanisław, Warszawa

Jaworek Piotr, Kraków Słuszkiewicz Eugenjusz, Lwów

Kleczkowski Adam, Poznań Stein Ignacy, Poznań

Klemensiewicz Zenon, Suchý Kamil, Kraków

Kraków Szober Stanisław, Warszawa

Klich Edward, Poznań Śmieszek Antoni, Poznań

Kotwicz Władysław, Lwów Taszycki Witold, Kraków

Kowalski Tadeusz, Kraków Tomaszewski Adam, Poznań

Krokiewicz Adam, Warszawa Ułaszyn Henryk, Poznań

Kryński Adam, Warszawa Wędkiewicz Stanisław, Kraków

Kuryłowicz Jerzy, Lwów Ziłyński Jan, Kraków

Lehr-Spławiński Tadeusz,

Lwów

Łempicki Zygmunt,

Warszawa

Łoś Jan, Kraków

Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 1928 z. 2.

Wyciąg z Protokółu posiedzenia Zarządu PTJ odbytego w Krakowie 7 kwietnia 1929.

Obecni członowie Zarządu: Kowalski, Kuryłowicz, Nitsch, Wędkiewicz, nadto b. członkowie Zarządu: Lehr-Spławiński, Rozwadowski,

Wiceprezes Nitsch zagaja posiedzenie wspomnieniem poświęconym pamięci zmarłego prezesa Porzezińskiego, który z taką gotowością służył sprawom Towarzystwa. Obecni wysłuchali tego stojąc.

Następnie wiceprezes zawiadamia, że na zebranie zaprosił wszystkich członków Zarządu, których po śmierci profesorów Łosia i Porzezińskiego jest siedmiu, że jednak p. Słoński przebywa na kuracji zagranicą, a pp. Kleczkowski i Rudnicki odpowiedzieli, że przybyć nie mogą, ale na uchwały zgóry się godzą. Aby uniknąć zbyt małego kompletu – wobec ważności spraw do załatwienia – wiceprezes pozwolił sobie zaprosić wymienionych wyżej b. członków Zarządu, co obecni członkowie Zarządu przyjmują do wiadomości.

Jako p i e r w s z ą s p r a w ę podnosi wiceprezes zwyczajny w i o s e n n y

z j a z d. Miał on się odbyć na Zielone Świątki w Krakowie, a głównym tematem miały być zagadnienia semantyczne. Myślało się, że p. Rozwadowski napisze zasadniczy artykuł semantyczny, który, wydrukowany i rozesłany członkom ze dwa miesiące naprzód, stanie się na zjeździe przedmiotem dyskusji; ewent. wystarczyłyby jakieś zebrane punkty i rozdzielone do przeczytania książki i artykuły semantyczne, ale nawet to się nie stało. Wobec tego trzeba sobie wprost powiedzieć, że zjazd nie jest przygotowany i rezultatów spodziewanych nie przyniesie, tem bardziej że ubyło dwu poważnych językoznawców. Z tego powodu lepiej tego roku zjazdu nie odbywać, ale starać się go według tego samego płanu urządzić w roku przyszłym.

P. Rozwadowski jest zdania, że jakieś wyrwane punkty tego zagadnienia nie przyniosłyby korzyści: cała semantyka cierpi właśnie z powodu fragmentaarycznego jej traktowania; trzeba ją postawić w całości i zasadniczo, do czego potrzebuje czasu i spokoju; może do przyszłego roku zdoła to przygotować na podstawie swych dotychczasowych wykładów, ale musi jeszcze uwzględnić bogatą literaturę przedmiotu. Wobec braku tematu zjazd miałby raczej charakter towarzyski, ale czy to warto?

P. Wędkiewicz sądzi, że zasadniczo wystarczy zjazd co dwa lata; nadto trzeba przedewszystkiem wydać 2. zeszyt Biuletynu, bo bez tego Towarzystwo zostaje na papierze. Towarzyskiego zjazdu nie trzeba, bo lingwiści mieli teraz kilka okazyj do widzenia się i porozumienia. Jest tylko sprawa, co zrobić z Zarządem: czy kooptować?

Wobec tego uchwalono jednomyślnie zjazdu tego roku nie urządzać. Co do Zarządu, uszczuplonego już o dwu członków, stwierdzono przedewszystkiem, że według statytu przynajmniej jeden jego członek musi jeszcze ustąpić. Wobec tego dokonano wylosowania jednego z czterech członków wybranych dawniej niż w r. 1928: wylosowano p. Wędkiewicza ( wobec czego w r. 1930 ustąpią trzej najdawniej wybrani: pp. Kleczkowski, Kowalski, Rudnicki). Na miejsce dwu zmarłych i jednego wylosowanego zaproponowano powołać pp. Lehr-Spławińskiego, Rozwadowskiego i Szobera, że jednak Zarząd może tylko proponować, postanowiono zawiadomić o tem pisemnie wszystkich członków Towarzystwa: jeśli nikt się nie sprzeciwi, wybór nowych członków Zarządu można będzie uznać za prawny.

D r u g ą s p r a w ą rozpatrywaną był B i u l e t y n. Na wniosek p. Wędkiewicza postanowiono rozważyć, czyby nie warto wydać w przekładzie francuskim których z ogólno-językoznawczych artykułów zmarłych Łosia i Porzezińskiego. Z dyskusji wynikło, że zupełnie nadaje się do tego dawno wyczerpana praca Łosia „Stosunek zdania do innych typów morfologicznych”, którą przed śmiercią nieco przerobił i uzupełnił, a może i artykuł Porzezińskiego „O t. zw. częściach mowy”. Uchwalono pomieścić krótkie nekrologi Łosia (pióra Rozwadowskiego) i Porzezińskiego (pióra Szobera) z zaakcentowaniem w nich ich działalności ogólno-językoznawczej, następnie zaś wymienione wyżej prace.

T r z e c i ą była s p r a w a f i n a n s o w a.. Według sprawozdania p. Kowalskiego jest w kasie ok. 3,000 zł., co wystarczy na druk 8-u arkuszy. Ponieważ członkowie – jak dotąd – za swe dość znaczne wkładki mieli minimalne korzyści, postanowoiono, że wkładka za r. 1928 jest ważna na lata 1928 i 1929, czyli że osobnej wkładki na rok 1929 niema.

Powyższy protokół zosesłano wszystkim członkom Zarządu, którzy go przyjęli. Propozycję uzupełnienia Zarządu rozesłano wszystkim członkom Towarzystwa, z których 34 odpowiedziało aprobująco, sprzeciwu nikt zaś nie zgłosił.

Członkowie Towarzystwa

1. C z ł o n k o w i e z m a r l i:

Appel Karol + 16. III. 1930.

Baudouin de Courtenay Jan + 3. XI. 1930.

Gawroński Andrzej + 11.I. 1927

Łoś Jan + 10. XI. 1928

Porzeziński Wiktor + 12. III. 1929

2. C z ł o n k o w i e w r. 1929.

Appel Karol, Warszawa

Benni Tytus, Warszawa

Birkenmajer Józef, Warszawa

Bruchnalski Wilhelm, Lwów

Chomiński Olgierd, Wilno

Dollmayr Wiktor, Lwów

Doroszewski Witold

Dyboski Roman, Kraków

Dziech Józef, Poznań

Gaertner Henryk, Lwów

Glixelli Stefan, Wilno

Gołębiewski Kazimierz, Toruń

Górska Helena, Poznań

Grabowska-Willmanowa Helena, Kraków

Gubrynowicz Bronisław, Warszawa

Janów Jan, Lwów

Jaworek Piotr, Kraków

Kleczkowski Adam, Poznań

Klemensiewicz Zenon, Kraków

Klich Edward, Poznań

Kotwicz Władysław, Lwów

Kowalski Tadeusz, Kraków

Krokiewicz Adam, Warszawa

Kryński Adam, Warszawa

Kubica Stefan, Poznań

Kuryłowicz Jerzy, Lwów

Lehr-Spławiński Tadeusz,

Łempicki Zygmunt, Warszawa

Małecki Mieczysław, Kraków

Maślak Tomasz, Biała Podlaska

Moszyński Kazimierz, Kraków

Nitsch Kazimierz, Kraków

Obrębska Antonina, Kraków

Oesterreicher Henryk, Kraków

Ostrębski Jan, Wilno

Papaj Jan, Leśna Podlaska

Passendorfer Artur, Lwów

Paulisz Zygmunt, Kalisz

Piekarski Kazimierz, Kraków

Rozwadowski Jan, Kraków

Rudnicki Mikołaj, Poznań

Rudzińska Marja, Warszawa

Rytarowska – Słuszkiewiczowa Marja, Lwów

Schorr Mojżesz, Warszawa

Schultheiss Tassilo, Poznań

Słoński Stanisław, Warszawa

Słuszkiewicz Eugenjusz, Lwów

Stein Ignacy, Poznań

Suchý Kamil, Kraków

Szober Stanisław, Warszawa

Śmieszek Antoni, Poznań

Świderska Halina, Warszawa

Taszycki Witold, Lwów

Tomaszewski Adam, Poznań

Ułaszyn Henryk, Poznań

Weichertówna Cecylia, Poznań

Wędkiewicz Stanisław, Kraków

Wieczorkiewicz Bronisław, Warszawa

Witkowski Stanisław, Lwów

Żiłyński Jan, Kraków