Interpunkcja

 
SKŁAD RADY JĘZYKA POLSKIEGO
Interpunkcja

Niespójności w testach egzaminacyjnych
Dr Małgorzata Klimińska, nauczyciel konsultant i autorka wielu testów szkolnych, zauważyła wiele niespójności ortograficznych i interpunkcyjnych w różnorodnych zadaniach testowych (zwłaszcza w zadaniach wielokrotnego wyboru), także w tych wydawanych przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Zagadnienie to nie znalazło dotychczas omówienia w słownikach ortograficznych i interpunkcyjnych, a takie jest konieczne, ponieważ zadania testowe różnią się od zwykłych wyliczeń i winny mieć osobną ortografię i interpunkcję. Obserwacje dr Klimińskiej pozwoliły jej sformułować, według kryteriów logicznych, następujące zasady zapisu testów wyboru:

    I.Trzon zadania kończymy:
        - w poleceniu kropką
        - w zdaniu pytającym znakiem zapytania
        - gdy do wyboru jest jeden z ciągów wyrazów - dwukropkiem
        - gdy jest niedokończonym znakiem - wielokropkiem lub bez znaku interpunkcyjnego.
     
    II.Rozwiązania zadań [dystraktory i werstraktor] zawsze kończą się kropką, a rozpoczynają się:
        -wielką literą, gdy występują po kropce lub znaku zapytania kończącym trzon
        -małą literą, gdy stanowią dokończenie zdania z trzonu lub występują po dwukropku.
     
    III.W zadaniach zawierających liczby, wyrażenia algebraiczne oraz rysunki i piktogramy nie stosujemy żadnych znaków interpunkcyjnych mogących wprowadzić dezorientację co do treści zadania.

Przykładowe polecenia powinny więc być formułowane tak (za M. Klimińską):

    1.Wskaż pochodzenie wyrazu "bigos''.
        A.Jest to wyraz rdzennie polski.
        B.Pochodzi z greki.
        C.Prawdopodobnie pochodzi z niemieckiego.
        D.Jego pochodzenie jest holenderskie.
     
    2.Z jakiego języka najprawdopodobniej pochodzi wyraz "bigos''?
        A.Z greki.
        B.Z łaciny.
        C.Z niemieckiego.
        D.Z polskiego.
     
    3.Wyraz "bigos'' pochodzi prawdopodobnie z języka
        A.greckiego.
        B.łacińskiego.
        C.niemieckiego
        D.polskiego.
     
    4.Bigos robi się z:
        A.mięsa, mleka i kapusty.
        B.kapusty, mięsa i wina.
        C.mięsa, włoszczyzny i owoców.
        D.kapusty, chleba i tłuszczu.

Propozycja dr Klimińskiej jest bardzo udana. Można do niej dodać jedynie drobne uzupełnienia, sformułowane przez dr. Tomasza Karpowicza na zlecenie przewodniczącego Rady. Oto fragmenty: Za szczególnie cenne należy uznać odróżnienie poleceń testowych (wraz z podanymi odpowiedziami) od zwykłych wyliczeń. (...) Żeby jeszcze trafniej oddać strukturę polecenia egzaminacyjnego, a właściwie samego "trzonu zadania", warto by rozważyć posłużenie się wielokropkiem w kontekstach, w których tok wypowiedzi został urwany. Oznaczanie takich przerw jest podstawową funkcją tego znaku interpunkcyjnego. Może więc posłużenie się nim przyniesie korzyść całemu tekstowi? Chodzi przede wszystkim o sformułowania typu:
"Akwen wodny", "najlepszy bestseller", "masowa epidemia" to związki niepoprawne, co wynika stąd, że?
 
Urwanie toku składniowego wypowiedzi, następujące po spójniku że, jest tu bardzo wyraźne. W dalszej kolejności można by rozważyć przykłady typu:
Nazwa "bigos" pochodzi z języka?
 
Dodatkowo T.Karpowicz przypomniał reguły interpunkcyjne obowiązujące w wyliczeniach zaczynających się od myślników: Myślnik jest kreską długą, natomiast łącznik, zwany dywizem, jest króciutki. (...) Jeśli podpunkty wyliczenia zaczynają się od myślnika, właściwa interpunkcja polega na pominięciu przecinków (lub średników). Myślnik, otwierający następny podpunkt, pełni w tym kontekście funkcję rozdzielającą - zupełnie jak przecinek. Obowiązkowe jest natomiast postawienie kropki na końcu podpunktu zamykającego wyliczenie.
 

OPINIE RADY
Opinie o imionach
O nazwiskach
O nazwach
Opinie różne
O ortografii
O słowniku
Korespondencja
Porady językowe
Interpunkcja


Copyright © 2002 Rada Języka Polskiego